Porady

Od 26 maja br. obowiązuje zakaz sprzedaży wyrobów medycznych, takich jak np. ciśnieniomierze, inhalatory, maty rehabilitacyjne,  poza lokalem przedsiębiorstwa. Umowy te są z mocy prawa nieważne. Miejmy nadzieję, że wprowadzenie tego przepisu ograniczy oszukańcze praktyki firm oferujących tego rodzaju produkty po zawyżonych cenach. Ich ofiarami padają najczęściej osoby starsze.

Ustawa z 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku określa limity zużycia prądu, do których obowiązywać będą ceny zamrożone na poziomie tego roku. Podstawowy  wynosi 2 MWh. Z limitu podwyższonego do 3 MWh skorzystają rolnicy i posiadacze Karty Dużej Rodziny. Wyższy limit wynoszący 2,6 MWh przysługuje też odbiorcom ze znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz zamieszkującym z osobą niepełnosprawną w takim właśnie stopniu. Innych preferencji ustawa nie przewiduje.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, czyli tzw. zwolnienie dyscyplinarne, stanowi nadzwyczajny sposób ustania stosunku pracy, które powinno być stosowane przez pracodawcę z wyjątkową ostrożnością i tylko po spełnieniu ściśle określonych w Kodeksie pracy przesłanek.

Dopóki trwa małżeństwo, małżonkowie są zobowiązani do zaspokojenia potrzeb rodziny, którą założyli. Jeżeli jeden z nich się z tego obowiązku nie wywiązuje, drugi może skierować do sądu pozew o zasądzenie odpowiedniej kwoty tytułem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Obowiązek ten wygasa w razie orzeczenia rozwodu lub separacji. Wówczas małżonek, który wskutek tego znalazł się w niedostatku, może żądać alimentów na siebie. Jeśli zaś do alimentów zobowiązany jest małżonek uznany za wyłącznie winnego rozwodu, małżonek niewinny nie musi udowadniać popadnięcia w niedostatek. Do orzeczenia alimentów wystarczy wykazać, że pogorszyła się istotnie jego sytuacja materialna.

Spadek po zmarłej osobie można nabyć na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (dziedziczenie ustawowe) lub na podstawie testamentu. Jeżeli zmarły pozostawił testament, nie dochodzi do dziedziczenia ustawowego przez członków rodziny zmarłego. Może zdarzyć się, że rodzina uzyska postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie ustawy, gdyż ani sąd, ani spadkobiercy zmarłego nie wiedzą, że zapisał on swój majątek w testamencie. Jeśli pojawi się taki spadkobierca testamentowy, musi on złożyć wniosek nie o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu, lecz o uchylenie lub zmianę postanowienia wydanego wcześniej.

Jeżeli zostaniemy poszkodowani w wypadku komunikacyjnym, warto wiedzieć, że o odszkodowanie za poniesione straty oraz uszczerbek na zdrowiu możemy zwrócić się bezpośrednio do zakładu ubezpieczeń, w którym sprawca ma wykupione ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Jest to ubezpieczenie obowiązkowe, więc każdy posiadacz pojazdu jest zobligowany do jego posiadania, a za niespełnienie tego obowiązku grożą wysokie opłaty.

Pracodawca ma obowiązek zawrzeć z pracownikiem umowę o pracę na piśmie. Powinien pisemnie potwierdzić zawarcie umowy najpóźniej przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Niezrobienie tego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrożone grzywną od 1000 do nawet 30 000 zł. Jeżeli pracodawca nie potwierdził zawarcia umowy na piśmie i dopuścił pracownika do pracy, pracownikowi przysługuje roszczenie o ustalenie nawiązania stosunku pracy.

Osoby prowadzące postępowanie spadkowe nie zawsze znają adresy innych uczestników postępowania, zwłaszcza gdy są to dalsi członkowie rodziny, którzy od dawna nie utrzymują kontaktu z wnioskodawcą. Jeżeli podany adres okaże się nieaktualny i odpis wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wróci do sądu, sąd zobowiąże wnioskodawcę do doręczenia tego pisma za pośrednictwem komornika. Taką procedurę przewiduje art. 139[1] Kodeksu postępowania cywilnego.

Rodzic, pod którego pieczą znajduje się dziecko, nie będzie już mógł być karany za to, że utrudnia kontakty z drugim rodzicem, jeżeli dziecko samo ich nie chce. Tak zadecydował Trybunał Konstytucyjny uznając, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego przewidujące sankcje finansowe za utrudnianie kontaktów z dzieckiem są częściowo niezgodne z Konstytucją RP.

W przypadku osoby chorej psychicznie szczególnie istotne jest regularne przyjmowanie leków przepisanych przez lekarza psychiatrę. Jeśli chory zaprzestaje brania leków, stan jego zdrowia psychicznego pogarsza się, a członkowie rodziny są bezradni. Nie ma bowiem sposobu, aby zmusić kogoś do przyjmowania leków, poza pobytem w szpitalu. Umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym wymaga jednak – co do zasady – zgody chorego. Zgoda ta nie jest wymagana wówczas, gdy osoba chora psychicznie zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób. W szczególnych przypadkach istnieje również możliwość umieszczenia chorego w szpitalu na podstawie postanowienia sądu. Wniosek w tej sprawie mogą złożyć członkowie najbliższej rodziny, a także ośrodek pomocy społecznej.

Zazwyczaj trudno jest pogodzić się z tym, że bliski zmarły zapisał swój majątek w testamencie jednej osobie pomijając innych członków rodziny. Tylko najbliżsi – małżonek, dzieci, rodzice – mają w tej sytuacji prawo do zachowku, dalsi krewni, nawet rodzeństwo na nic nie mogą liczyć. Czasami rodzina próbuje podważyć testament, ale nie jest to łatwe. Zwłaszcza, gdy testament został sporządzony u notariusza.

Posiadanie psa wiąże się ze sporą odpowiedzialnością. Trzeba przede wszystkim dbać o to, by zwierzę nie stanowiło zagrożenia dla innych osób. Niestosowanie się do przepisów w tym zakresie może wiązać się konsekwencjami prawnymi.

Dziedziczenie nie zawsze oznacza przysporzenie majątkowe. Możemy również odziedziczyć długi zmarłego. Jeżeli są one duże, można zabezpieczyć się przed wierzycielami odrzucając spadek. Mamy na to 6 miesięcy od dnia, w którym uzyskaliśmy informację o tym, że dziedzieczymy po zmarłej osobie. Jeśli tego nie zrobimy, będziemy zobowiązani spłacić długi zmarłego, ale tylko do wysokości majątku, jaki odziedziczyliśmy. Jest to dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza. W takiej sytuacji konieczne będzie sporządzenie wykazu inwentarza lub spisu inwentarza, według którego będziemy regulować zobowiązania zmarłego.

Żona ma prawo mieszkać w mieszkaniu lub domu męża będącym jego wyłączną własnością. Orzeczenie przez sąd rozwodu lub separacji sprawi, że prawo to traci, a właściciel lokalu mieszkalnego będzie mógł wystąpić o jej eksmisję. W stosunku do niektórych grup osób sąd w wyroku nakazującym eksmisję ma obowiązek orzec o prawie do lokalu socjalnego. Powinna go zapewnić gmina.

Jeśli otrzymamy spadek na podstawie testamentu, musimy liczyć się z tym, że członkowie najbliższej rodziny zmarłego spadkodawcy będą domagać się od nas zachowku. Unikniemy tej konieczności, jeśli spadkodawca wydziedziczy krewnego w testamencie pozbawiając go prawa do zachowku. Do tego muszą jednak zachodzić ważne przyczyny. Innym wyjściem z sytuacji jest zawarcie przez osobę chcącą sporządzić testament umowy z krewnym uprawnionym do zachowku o zrzeczenie się dziedziczenia. Umowa taka musi być zawarta u notariusza.

Właściciel nie dbający o swoje grunty rolne i dopuszczający do plenienia się na nich chwastów może przyczynić dużo problemów sąsiadom. Nie są on jednak całkowicie bezbronni. Jeśli zaniedbania zawinione przez właściciela prowadzą do degradacji gruntu rolnego, mogą on zwrócić się do wójta (burmistrza) o wydanie decyzji nakazującej właścicielowi wykonanie odpowiednich zabiegów w wyznaczonym terminie. W razie zaś niewykonania decyzji, wójt zleci wykonanie zastępcze, którego koszty poniesie ostatecznie niedbały właściciel

Zdarza się, że rodzic, który zostawił dzieci i nie interesował się ich losem, a nawet nie łożył na ich utrzymanie, odnajduje je, gdy jest stary i chory. Żąda wówczas, by dokładały się do jego utrzymania i płaciły mu alimenty. Warto wiedzieć, że sąd wcale nie musi przyznać od dorosłego dziecka alimentów na rodzica, jeżeli takie żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Pracownice w ciąży są chronione przed zwolnieniem z pracy. Jedną z form tej ochrony jest przepis, na mocy którego umowy zawarte na czas określony zostają przedłużone do czasu porodu, jeżeli uległyby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Nie zawsze jednak ta zasada ma zastosowanie.

Nawet przy niegroźnej kolizji drogowej policja może dokonać fizycznego zatrzymania prawa jazdy, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów. Prawne zatrzymanie następuje wówczas, gdy sąd, któremu policja przekaże sprawę, wyda stosowne postanowienie podtrzymując ocenę sytuacji dokonaną przez policję. Sąd może również nakazać zwrot kierowcy prawa jazdy, jeżeli uzna, że nie doszło do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Niewypłacanie przez pracodawcę wynagrodzenia stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i stanowi podstawę do rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia. Nie stanowi usprawiedliwienia trudna sytuacja ekonomiczna firmy, gdyż ryzyko związane z jej prowadzeniem ponosi pracodawca, a nie pracownik. Dochodzić zaległego wynagrodzenia można dochodzić na drodze sądowej, ale szybsze i skuteczniejsze będzie zwrócenie do Państwowej Inspekcji Pracy.

Najbliżsi członkowie rodziny osoby, która zadysponowała swoim majątkiem w testamencie pomijając te osoby mają prawo do zachowku, polegającego na tym, że niezależnie od woli spadkodawcy (a nawet wbrew jego niej) przysługuje im roszczenie pieniężne odpowiadające określonemu ułamkowi wartości udziału w spadku, który by im przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. W niektórych sytuacjach spadkobierca uprawniony do zachowku może być jednak tego prawa pozbawiony.

Sprawy o podział majątku rozwiedzionych małżonków zazwyczaj trafiają do sądu. Nie musi tak jednak być, jeśli potrafią oni porozumieć się co do sposobu podziału. Wystarczy wówczas zawarcie umowy. Z tym zastrzeżeniem, że trzeba to zrobić u notariusza, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość lub prawo użytkowania wieczystego.

Jeśli podejrzewamy, że zmarły członek rodziny pozostawił po sobie znaczne długi, warto rozważyć odrzucenie spadku. Należy jednak pamiętać, że można to zrobić w ciągu 6 miesięcy od dnia, kiedy dowiedzieliśmy się, że jesteśmy spadkobiercami. Z reguły termin ten biegnie od daty śmierci spadkodawcy. Jeżeli nie odrzucimy spadku, za długi spadkowe odpowiadać będziemy tylko do wysokości odziedziczonego majątku. Warto też ustalić, czy

Życie pod jednym dachem z mężem alkoholikiem często bywa nie do zniesienia. Jeśli taka osoba swym rażąco nagannym zachowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, warto rozważyć wystąpienie o eksmisję. Istnieją dwie podstawy prawne takie pozwu. Pierwsza to ustawa o ochronie praw lokatorów, a druga – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. W tym ostatnim przypadku wniosek o eksmisję musi być zawarty w pozwie o rozwód lub separację.

Umowa o dożywocie polega na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, Zakres prawa dożywocie określa umowa. W braku odmiennej umowy, nabywca zobowiązuje się przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Jeśli nie wywiązuje się z tych obowiązków, musi liczyć się z tym, że sąd zamieni wszystkie niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień. A w wypadkach wyjątkowych może nawet rozwiązać umowę.

Umowa pożyczki nie musi być zawarta w formie pisemnej. Warto jednak pamiętać, że w przypadku pożyczenia więcej niż 1000 zł, ważne jest zachowanie tzw. formy dokumentowej. W przeciwnym razie można mieć kłopot, żeby udowodnić fakt udzielenia pożyczki, jeśli pożyczkobiorca będzie uchylał się od jej zwrotu.

Dodatek pielęgnacyjny i zasiłek pielęgnacyjny są często mylone. Wiele osób nie wie też, że możliwe jest pobieranie tylko jednego z nich. Dodatek pielęgnacyjny, jak sama nazwa wskazuje, jest świadczeniem dodatkowym do renty lub emerytury z powodu całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji lub ukończenia 75 lat życia. Zasiłek pielęgnacyjny osoba dorosła może otrzymać, jeśli została posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Przysługuje on też osobie, która ukończyła 75 lat, ale nie jest uprawniona do renty, ani emerytury.

Spór o podział majątku wspólnego po orzeczeniu rozwodu lub separacji często dotyczy mieszkania nabytego w czasie trwania małżeństwa. Jeśli małżonkowie nie dojdą do porozumienia, o sposobie podziału zadecyduje sąd. Częstym rozwiązaniem jest przyznanie mieszkania jednemu z byłych małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego. Możliwe są też jednak inne sposoby dokonania podziału.

Nie możemy sporządzić testamentu wspólnie z inną osobą. Każdy z małżonków musi spisać testament oddzielnie. Niekoniecznie trzeba to robić u notariusza. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą.

Zachowek tylko dla najbliższej rodziny W drugim kwartale br. wśród osób korzystających z nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego pojawiały się pytania o instytucję zachowku. Były one związane m.in. z zamiarem przekazania majątku na inną...