Przez ponad 5 lat prowadziłam jednoosobową działalność gospodarczą i odprowadzałam składki do ZUS, w tym przez rok korzystałam z możliwości opłacania niższych składek. Byłam też z racji wieku zwolniona z obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy. Zlikwidowałam działalność ze względu na nieopłacalność. Zarejestrowałam się w urzędzie pracy jako bezrobotna sądząc, że dostanę zasiłek. Urząd pracy odmówił przyznania zasiłku z uwagi na to, że płaciłam niższe składki. Odwołałam się do wojewody, ale wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Teraz mogę jeszcze wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Czy warto to robić, czy jest jakaś szansa na wygranie?
Niestety, nie może Pani liczyć na korzystne orzeczenie sądu. Przepisy ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która obowiązuje od 1 czerwca 2025 r., są jednoznaczne. Aby nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych, trzeba spełnić warunki dotyczące wymaganego okresu aktywności zawodowej oraz podstawy wymiaru składek.
Zgodnie z art. 218 ust. 1 pkt 4) ww. ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni opłacał składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, przy czym podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Do okresu 365 dni zalicza się okres prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli przedsiębiorca opłacał składki na ubezpieczenia społeczne, a podstawa ich wymiaru wynosiła co najmniej tyle, ile minimalne wynagrodzenie za pracę. Jednak okres prowadzenia działalności z preferencyjnym ZUS nie jest wliczany do okresu uprawniającego do zasiłku, jeżeli podstawa składek była niższa od minimalnego wynagrodzenia.
Potwierdza to Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 4 listopada 2025 r., sygn. akt:II SA/Ol 608/25, w którym WSA stwierdza, że regulacja art. 218 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia nie ma charakteru uznaniowego, lecz bezwzględnie obowiązujący. Skoro przepis ten jest przepisem o charakter bezwzględnie obowiązującym, niedającym organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym, to brak jest podstaw do kierowania się jakimikolwiek innymi względami przy ustaleniu przesłanek w nim ustanowionych. Ustawodawca jednoznacznie i w sposób zupełny określił bowiem przesłanki wymagane do ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych. Mają one charakter obligatoryjny, co oznacza, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z wolą ustawodawcy, mogą otrzymać wyłącznie osoby spełniające kryteria przyjęte w ustawie.
Wyjątkowo traktowane są jedynie składki na Fundusz Pracy. Przepisy przewidują zwolnienie z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy w przypadku kobiet, które ukończyły 55 lat, oraz mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat. Tak więc brak składki na Fundusz Pracy z tego powodu nie pozbawia prawa do zasiłku, jeżeli zostały spełnione pozostałe warunki ustawowe.
Nie jest to jednak wyjątek pozwalający zaliczyć okres prowadzenia działalności na preferencyjnym ZUS, jeżeli podstawa wymiaru składek była niższa od minimalnego wynagrodzenia. Zwolnienie z opłacania składki na Fundusz Pracy i wymóg odpowiedniej podstawy wymiaru składek to dwie odrębne kwestie.
Decyzja odmawiająca Pani prawa do zasiłku dla bezrobotnych wydana przez starostę (w którego imieniu działa powiatowy urząd pracy) jest zgodna z obowiązującymi przepisami, a więc nie można liczyć na to, że WSA uchyli ją.