Kilka lat temu wzięłam duży kredyt i teraz mam trudności z jego spłatą. Bank wypowiedział umowę i teraz komornik prowadzi egzekucję z mojego wynagrodzenia. Obawiam się, że zechce też zlicytować moją działkę z domem. Planuję przekazać ją córce w darowiźnie. Czy w takiej sytuacji komornik będzie mógł dochodzić spłaty długu od córki?
Jest to możliwe, jeżeli wierzyciel Pani, czyli bank, skorzysta z możliwości wniesienia do sądu tzw. skargi pauliańskiej. Jest to szczególny sposób ochrony wierzyciela przed sytuacją, w której dłużnik wyprowadza majątek do innej osoby, aby utrudnić albo uniemożliwić wierzycielowi wyegzekwowanie należności.
Zgodnie z art. 527 Kodeksu cywilnego, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Także w sytuacji, gdy korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Uwzględnienie przez sąd skargi pauliańskiej nie powoduje automatycznego przepisania nieruchomości z powrotem na dłużnika. Komornik może jednak wówczas prowadzić egzekucję z tego składnika majątku, mimo że formalnie należy on już do osoby trzeciej.
Tak więc w razie podarowania przez Panią działki córce, bank po uzyskaniu korzystnego wyroku sądowego, będzie mógł złożyć u komornika wniosek o prowadzenie egzekucji z nieruchomości będącej własnością córki.
Zgodnie z art. 534 k.c. uznania czynności za bezskuteczną nie można żądać po upływie 5 lat od daty tej czynności.